5 Litre Fıçı kullanımı, Dolum, Karbonizasyon Notları

Butik Bira sayesinde 5 litrelik fıçıları nihayet ülkemizde bulmak kolaylaştı tabi buda bize yeni tartışmaların yolunu açtı. Videoda basit anlatımı var. Tecrübelerimi size aktarıp hareketi detaylandırayım istedim. Facebook grupda aynı paylaşımım var, kaybolmaması için burada paylaşmam önerildi.

Kovada fermantasyon bittikten sonra fıçı üst deliğinin altında 2 parmak boşluk kalacak şekilde kova dolum çubuğuyla köpürtmeden doldurun. 4 gr şeker atıp contasını takın ve kapatın. Kalan mayaların işini görmesi için 1 hafta oda sıcaklığında bekletin. Ecnebiler fıçıya doldurur doldurmaz soğutup içmeye başlıyorlar!

1 haftalık dinlendirmeden sonra Co2 dispenserini (Mini fıçı musluğu) fıçınızı soğutmadan takın biranızdan bir bardak doldurun, bu sayede biranın içindeki havayı alıp ilk co2 vermiş oluruz “Slow Force Carbonation”. Fıçının içindeki Co2 nin bira molekülleriyle bağ kurması ve asidlenmesi için 1 gün +4-5° buzdolabında bekletmeye alın.

*Bira tür ve ısılarına göre verilecek basınç miktarları

Tavsiyem oda sıcaklığındaki fıçıya ilk co2 verildikten ve dolapda soğumaya almadan fıçınızı birkaç kez ters düz edin ki co2 iyice dağılıp biranıza karışsın. Tortudan kormayın zira az kullanılan şeker dolayısıyla fazla bir tortu olmayacağı gibi olanda 24 saat içinde dibe çökecek.

İçime başladıktan sonra dispenserle verdiğimiz co2 sadece itici güç olarak çalışmaya yarayacağını unutmayın, bu sebeple dispenserin basınç ayarını kısın. Fazla basınç vermeniz biranızı çok fazla köpürtür.

Fıçıdan aldığınız ilk bira fazla köpüklü olabilir sonrasında düzelir. Dispenserin uçundaki çubuk fıçının dibine kadar gitmez dolayısıyla tortuyu kaldırmaz tabi siz fıçıyla dans etmediğiniz sürece. Dispenser musluğundan bira akması yavaşladığında fıçının dibine ulaştığınız o sinir bozucu ana geldiğiniz demektir. Dipte kalan birayı fıçının altındaki musluktan alıp fıçıyı bitirirsinizki bu sırada tortuyla tanışırsınız oda son bardakda olur. (Bu paylaşımı yazdıktan sonra Butik Birada satılan fıçılarda alt musluk bulunmadığını öğrendim). Şayet fıçınızda musluk varsa bu muslukla işimi hallederim diye düşünmeyin, zira alt musluktan bardağa dolum sırasında çok fazla hava girişi yapar buda biranızı içimeleyecek kadar köpürtür ziyan edersiniz.


ŞEKERLE KARBONİZE VE SORUNLAR:
Şişede kullandığımız şeker son kalan mayaların görevini yapması ve gazlanmasını sağlar, fıçı sisteminde gazlanma (karbonisazyon) işini direk Co2 sağlayacağı için 4 hafta gibi uzun süre bekletmenize ve çok miktarda şeker kullanmanıza gerek yoktur. 1 haftanın sonunda hatta daha erken rahatlıkla içebilirsiniz.

Aşırı şeker kullanımı (şişe hesabıyla şeker kullanımı) ve karbonisazyonu şekerle oluşturmaya çalışmak, biranızda aşırı köpüklenme, gereğinden fazla şekerli tat ve en önemlisi fıçıların dayanımından çok daha fazla gaz oluşmasına neden olur, bu da fıçılarımızı şişirip deforme olmasına ve zamanla kaynak kısmından açılarak kullanılmaz hale getirir (ayrıca fıçı içindeki tüm biranın basınçla etrafa vereceği kirliliğide unutmayın).

Bu fıçılarda tavsiye edilen maksimum basınç 4.5 bar (65 psi) olarak verilmiştir. Fazlasınıda kaldırır fakat belirttiğim gibi akabinde kullanımlarda hızlı bir deformasyona uğrar ve sitede belirtildiği gibi 6-8 kullanımı dahi göremeden çöpe atmak zorunda kalabirlisiniz.

Co2 tüpü fıçınızın dayanım sınırı kadar gaz verir, küçük bir tüp olduğu için fazla basınçla fıçınızı zorlamaz.

Ayrıca fıçılayacağınız biraları mutlaka minimum 2 hafta kova fermantasyonuna tabi tutmanızı öneririm. Kova fermantasyonu bitmeyen genç biralar fıçılandığında, fıçı içerisine ilave edilen şekerle birlikte aşırı gazlanmaya sebep olur.

Şimdiden belirteyim Co2 nin verdiği kalıcı köpük karşısında şaşıracaksınız.

Kovada 2.fermantasyonu yapıp fıçaladığınızda şukela olur. Yinede alışılmış şişe biraların gövdesinden “biraz” farklı, dışarıda içtiğimiz fıçı biranın hafifliğini verebilir. Daha uzun saklarsanız bunun önüne geçersiniz, uzun bekletecekseniz 8 gr dam fazla şeker kullanmayın.

Link
Ayrıca Bakınız…


SANİTASYON:
Fıçı contasının ortasında bulunan 2.tıpa dispenserin takılmasıyla birlikte fıçının içine düşer dolayısıyla biranızı fıçılamadan önce bu contayı ana gövdeden ayırıp sanitize etmeyi unutmayın. Dispanseri takmadan önce de fıçınızın üstünü iyice temizlemeyi, conta kısmını ve Dispenserin borusunuda mutlaka dezenfekte edin.

Dispenseri (Mini Fıçı Musluğu) fıçınızdaki bira bitmeden çıkartıp başka bir fıçıya takmayın, Karbonize olmuş biranızı havayla temas ettirdiğinizde biranızı hızlı bir şekilde bozarsınız…

Co2 tüpleri 16gr ise (120-135 psi) 2 fıçıya yeterde artar bile. Tüpü dispensere taktıktan sonra ağız kısmında delik açılır o yüzden bitene dek çıkartmayın.

Fıçı temizliği ile ilgili ecnebi forumlarda PBW nin oksitlenmeye neden olduğu bunun için ayrı bir dezenfeksiyon kimsayallarını kullandıklarını belirtmişlerdi. Bu kimyasal şart değil, tavsiyem fıçınızın içini temiz ılık su ile fırçaladıktan sonra 1 litrelik kaynar su ile çalkalayıp, starsan la dezenfekte edip tekrar doldurmanız. Uzun süre kullanmayacaksanız fıçınızın içini kurulamadan kesinlikle muhafaza etmeyin, paslanmaya sebep verirsiniz.


18 Litrelik fıçı olayı henüz erken, 5 litrelik fıçılarda tecrübe kazandıkdan sonra eminim Butik Bira repartuvarına onlarıda ekleyecektir :smiley:

19 Beğeni

Teşekkürler, çok açıklayıcı olmuş :slight_smile: Fıçının altında musluk derken? Butikbira’da satılan fıçıların altında musluk mevcut mu? Bunu sormak istedim

Ayrıntılı anlatım için teşekkürler.

Anlatımınızda;
“fıçı sisteminde gazlanma (karbonisazyon) işini direk Co2 sağlayacağı için” diyorsunuz.

Oysa ürün açıklaması şu şekilde;

“Kartuşların mini fıçılarla kullanımı biranın gazlanmasını sağlamak için değil, boşalan fıçıdaki hacmi doldurmak ve biranın oksijenle temasını engelleyip daha uzun süre taze kalmasını sağlamaktır.”

Hangisi daha doğru?

1 Beğeni

Butik Birada’ki fıçalarda musluk varmı bende bilmiyorum genelde oluyor, bu konuyu @Eray bey açıklığa kavuşturur, aksi takdirde ürün geldiğinde öğrenmiş oluruz :slight_smile:

1 Beğeni

Tüm fıçı sistemlerinde (5lt, 19lt, 30lt) karbonisazyon dışarıdan alınan Co2 ile tamamlanır, hatta endüstriyel üretilip satılan şişe biralarda buna dahil diyebilirim. Sitede …“biranın gazlanmasını sağlamak için değil” ifadesi beni biraz şaşırttı. Evet belki şekerle gazlanmasını sağlayıp dispenserin basıncını minimuma getirerek kullanılabilir, emin değilim! Fakat hazır elimizde Co2 sistemi varken niye gazlanmayı şekerle yapalımki? :confused:

Kendi tecrübemden örnek verirsem, ilk fıçılama yaptığımda şişe hesabına göre şeker atıp kullanmıştım okadar çok köpürmüşdiki bardağın yarısını doldurabildim. Kullandığım şeker miktarını tam hatırlamıyorum belki 15gr kullansaydım bu olmayacaktı.

2 Beğeni

Şu an elimizdeki bira fıçılarının altında musluk yok. Sadece üstte bira sifonu takılabilecek tek bir delikleri var.

1 Beğeni

Benim araştırdığım kadarı ile bu mini fıçılar “Forced CO2” denilen dışarıdan CO2 basmaya uygun yapıda değiller. Bu mini fıçılar Şeker ile gazlanmaya daha uygun. Bunun da sebebi olarak ince çeperli olmaları ve gerekli basıncı kaldırmayacakları yönünde. Bilmem ne kadar doğrudur? Direkt CO2 basabilsek iyi olurdu tabii.

bu kitte karbondioksitin fonksiyonu iç basıncı artırıp biranın dışarı çıkmasını sağlamak sanırım sadece. yani biranın gazlanmasını sağlamıyor. gazlı biranın dışarı çıkmasını sağlıyor.

CO2 tüplerinin karbonizasyona etkisi olmayacaksa 50 lik şişe başına 1.5 gr şeker yapar ki bu da düşük gelebilir bazılarımıza. Stout gibi az gazlı biralar için kullanacağız bu durumda?

http://www.homebrewtalk.com/showthread.php?t=339262&page=4

şişede kullanılanın üçte biri öneriliyor yoksa aşırı gazlanma oluyor bazen de fıçıyı patlatıyormuş.

1 Beğeni

Forced co2 apayrı bir olay. Çelik fıçilarda yapılır biranin cinsine, alkol oranina, sıcaklığına gore farklı gaz basıncına tabi tutulur. Kapsamlı ekipman ister vs. Burada onun minik replikasını yapıyoruz.
Dayanıklılık konusuna gelince biraz mantık yürütelim; dispanser uzerinde zaten bir co2 tüpü var. Bu gazı biramıza basınç uygulamasi icin kullandigimizda (ki tahminen 120psi/8bar ) fıçiyi patlatma ihtimali varsa yine patlatacaktır ki boyle bir ihtimal olsa niye uretsinler :slight_smile:
Ayrica minik ve oldukca ince etli bakır kapsül obasıncı tutabiliyorsa fıçı haydi haydi tutar.
Yanlis hatirlamiyorsam bu ficilar 22-24 barlik basinca dayaniyorlar diye biliyorum.

Eray Yılmaz derki; Bu fıçılar yaklaşık 4 bar basınca dayanıklı, yani şişelerden daha dayanımlı ama şekeri fazla koyarsanız bir noktadan sonra patlayacaklardır. 2,5 bar üzeri basınçta gaz salımı yapan özel bir tıpaları var. Onu da ileride getirmeyi düşünüyoruz. 22-24 bara dayananlar muhtemelen sanayi tipi olan cornelius keg’lerdir.

1 Beğeni

Haklısınız kontrol ettiğimde bu fıçların 4-4.5 bar maksimum dayanıklılıkları var, ben çelik fıçılarla karıştırdım. Şekerle karbonisazyon yapıldığında ve fazla şeker kullanıldığında fıçıların patladığını en iyi ihtimalle esnediğini biliyorum bakınız.

Ben ilk denememde tam tahıldan yapmıştım 20gr gibi şeker kullandım sonuç hüsrandı. Ardından yine tam tağıldan yaptığım/yapmaya çalıştığım Dobble Bock tarifinde fıçıya +/- 5gr şeker kullandım 1 hafta oda sıcaklığında bekletip yukarıda anlattığım şekilde co2 tüpünü (16gr lıktı ve av malzemesi satan mağazadan almıştım, 120psi/8bar salınım yapan tüp) son ayarda fıçının içine basıp dolaba kaldırmıştım. Sonuç çok daha tatmin ediciydi yani karbonisazyonu co2 tüpüyle yaptım. Tek fıçım vardı ozaman oda zamanla ezilip büzüldü kullanılmaz hale geldi.
Az şeker ve Co2 ile karbanisazyonda aşırı şekerden şişme sorunu olmadığı gibi köpülenme ve asidlenmesi çok ama çok iyiydi tabi birde tortu yok denecek kadar azdı. Olumsuz tarafı gövdeside şişedeki biradan daha hafifdi. Kitle nasıl olur hiç denemedim.

Sonuç olarak elimizde dayanıklı bir fıçı ve bu fıçya direk co2 verebileceğimiz bir sistem varken karbonisazyonu pek ala yapabiliriz. Tabi isteyen arkadaşlar şekerlede yapabilirler, lakin kullanılacak şeker biranın cinsine göre farklılık gösteriyor. Bu konuda net rakamlar yok ecnebi abiler bile farklı görüşler sunuyor.

Videodaki arkadaş 6hafta fermante ettiği :hushed: tam tahıl birasına 0,7 oz (20gr) ekleyip 2 hafta beklettikten sonraki sonuçu gösteriyor. Videonun sonunda ne hikmetse biten birayla test ediyor. 5 psi lık basınçla birayı bardağa boca ettiğindeki köpüklenmeye dikkat et. Tabi boca etmesi köpüğü arttırıyor ama inan devamı gelse sonuç değişmeyecek.



Neyse bu paylaşımı yaparken anlatmak istediğim konuyu özetleyeyim… Elimizdeki bu fıçı ve dispanser (keşke regulatörü olsa, ama üç aşağı beş yukarı üzerindeki ayarlardan basınç değerlerini çözebiliriz) ile Slow Force Carbonation rahatlıkla yapabiliriz.

Uzun uzun anlattım umarım meramımı anlatma konusunda işe yarar, saygılar…

4 Beğeni

Ek olarak; Paylaşmayı unuttuğum bu tür fıçıların basınç dayanımı, biranın fıçıdan köpüklenmeden kullanımının nasıl yapıldığı hakkında fikir veren Heineken fıçılarında kullanılan co2 tüp sistemi. Zamanında yerli malum firmamızın fıçılarında böyle bir şey olmadığından musluğu açtığında bitirmen gerekiyordu.

2 Beğeni

Güzel bir yazı olmuş teşekkürler, Bende fıçıya attığım 16 gr şeker’den şüpheleniyorum 1 hafta sonra deneyeceğim az gelirse gazlanma dediğiniz gibi biraz CO2 basıp öyle deneyeceğim.

Fıçıya şeker eklerken ölçme şansım olmadı, bugün kaba bir hesapla 25 gr kadar şeker eklemiş olduğumu farkettim, artık çözümü olmadığına göre sonucu bekleyip göreceğim, en büyük endişem strafor kutuda bagajda yazlığa taşırken patlaması

Eğer tıpasında bir şişlik gözlemlerseniz, patlamadan önce musluğu takıp biraz havasını almak çözüm olabilir.

1 Beğeni

Mini fıçılar gelmiş başlığına yazmıştım. Önerisi/yorumu olan?

Fıçı seti aldım. Cerveza kovada. Fıçı keyfinin bayrama yetişmesini umuyorum. Fıçılama hakkında forum yazılarını okudum. Anladığım kadarı ile yapılacakları maddeler halinde yazıyorum. Eksik/yanlış/doğru bildirilirse sevinirim;

Fıçı+kapak pwb / starsun uygulandı.
15 gr. fıçı şekeri eklendi
Fıçı 2 cm boşluk kalana dek dolduruldu ve kapak kapandı.
Fıçı min. 7-10 gün uygun ortamda saklandı.
1 gün buzdolabında bekletildi.
Musluk starsun ile arındırıldı ve co2 tüpsüz fıçıya takıldı.
1-2 bardak co2 tüpsüz bira dolduruldu.
Basınç düşünce co2 tüp takıldı, basınç ayarı yapıldı.
Fıçıda bira kaldıysa, musluk ile beraber buzdolabına kaldırıldı.
Fıçıda bira bittiyse, co2 vanasını kapatıp, tüpünü çıkarmadan musluk söküldü yeni fıçıya takıldı.

1 Beğeni

Fıçılarda şişe hesabıyla şeker kullanımda erken içimde fazla tatlı birayla karşılaşma olasılığınız yüksek, uzun bekletmede ise aşırı köpükle. Tecrübe etdikce göreceksiniz. Bence şekeri biraz fazla kullanmışsınız 2-3 hafta bekletin şekerle karbonize olsun, fıçıda şişme olursa Co2 tüpü olmadan dispanseri (musluğu) takın yarım bardak alın bekletmeye devam edin. Şişme olmaz ve 7-10 sonra 1 gün dolapta bekletip içecek iseniz co2 tüpünü takın minimum ayarda kullanın. Aşırı köpüklenme olursa birkaç bardaktan sonra minimuma inecektir. Her iki haldede dispanseri (musluğu) üzerinden çıkartmayın.

2 Beğeni

Hanım fıçıları görünce şişelerle evde kalabalık yaptığımı bundan sonra fıçı kullanmamı bildirdi. Ancak bu durumda ben bock fıçısına dispanseri takmışken hanım cerveza içmek isterse dispanseri ondan çıkar ona tak yapamayacağım için yeni musluklar almam gerekecek değil mi? Sonuçta musluk fıçı bitmeden çıkarılıp ek beyaz tıpa parçası tersten takılıp yola devam edilemez?